Yeni bir eğitim yazısıyla merhaba diyorum. Sizlere okul öncesi, ilkokul ve ortaokul seviyelerinde robotik kodlama derslerinde kullanabileceğiniz basit 2 tane robottan bahsedeceğim: Matatalab ve mBot.
Önc e kısaca robotik kodlama dersinden bahsetmek istiyorum. Öğrencilerin öğrenme isteğinden çok velilerin çocuğu öğrensin istediği bir ders oldu günümüzde. Çünkü kodlama ve algoritmik düşünme yazımda(https://www.ireminpenceresinden.com/kodlama-ve-algoritmik-dusunme-zekayi-etkiler-mi/ ) da bahsettiğim gibi çocukların beyni kullanma kapasitesini etkiliyor. Ağaç yaşken eğilir sözünden yola çıkarsak küçük yaş grubu için daha çok isteniyor. Böyle olunca okuma yazma bilmeden kodlama öğrenmeye çalışıyor minikler. Kodlama öğrenmeyi zevkli hale getirmek de biz öğretmenlere düşüyor. Açıkçası ben eğlenmediğim bir şeyi çocuklara vermiyorum, onlara da eğlenceli geleceğini düşünmüyorum. Bu yüzden önce kendim oynuyorum, kod yazıyorum, deneyimliyorum sonra onlarla tanıştırıyorum. Matatalab ve mBot ile her boş ders saatimde laboratuvarda saatlerce oynadım. Hem eğlenceli hem de düşündürücü robotlar. Şimdi biraz içeriklerine değineyim.
İlk olarak Matatalab’dan bahsetmek istiyorum. Bilgisayarsız kodlama araçlarından biridir. Birkaç çeşidi olan Matatalab(pro, lite, klasik)’ın klasik yani biline türünden bahsedeceğim. Kutu içerisinde MatataBot, kontrol kartı, komut kulesi, doğa haritası, 8 adet engel, 3 adet bayrak, 3 adet görev kitapçığı, yapboz parçasına benzer tuşlar(yön tuşları, döngü tuşları, sayı tuşları, fonksiyon tuşları, hızlandırma tuşu, dans ettirme tuşu ve müzik çalma tuşu) ve robotların şarj kablosu bulunur. Kitapçıklardaki örnekler basitten zora doğru gidiyor. Robotları ilk şarj etmeniz gerekiyor. Bilgisayara bağlayarak şarj edebilirsiniz. Şarja taktığınızda yeşil yanıyorsa dolu demek, kırmızı yanıyorsa boş demektir. Birkaç saat içinde doluyor. Dolduktan sonra robotunuzu şarjdan çekip arkasındaki açma tuşu ile açıyorsunuz. Aynı şekilde komut kulesini de açıyorsunuz. Açıldıkları zaman ikiside sesli ve ışıklı bir uyarı veriyor böylece açıldığını anlayabilirsiniz. Daha sonra iki robotunda tepesindeki yarım daire şeklin içinde ışık çıkardığı göz benzeri düğmeleri bulunuyor. Eşleşmeleri için ikisini birbirine doğru tutuyorsunuz ve eşleşme olunca trink gibi bir onaylama sesi çıkarıyor. Artık robotunuzu kodlamaya başlayabilirsiniz. İster kitapçığı açıp hazır bir algoritmayı oluşturmaya çalışın ister kendiniz üretin. Robotun çalışma mantığını anlamak için ben önce kitaptaki algoritmaları kullanmıştım. Kitapçıkta bir sayfasında robotun yolunu gösteren harita diğer tarafta kullanılacak tuşlar gösteriliyor. Tuşları kontrol kartına dizip tam oturduğundan emin oluyoruz. Daha sonra kontrol kartının en alt tarafında bulunan büyük turuncu ok işaretine basıyoruz. Eğer tam yerleştirdiysek MatataBot’umuz yanı küçük robotumuz hareket edecektir. Öğrenciler ilk gördükleri anda kafasının içindeki minik adam benzeri nesneyi çok seviyorlar. Kendi kendine ilerlemesi de oldukça dikkat çekici onlar için, derslerinizde mutlaka kullanın derim.
Biraz da mBot’tan bahsedeyim. mBot biraz daha okuma yazma bilen öğrenci grubuna hitap ediyor çünkü blok tabanlı kodlama yani Scratch gibi bir programlama aracını kullanarak çalışıyor. (Scratch programını merak edenler https://www.ireminpenceresinden.com/scratcha-dair/ yazıma bakabilirler.) Programın ismi mBlock. Eğer öğrenci daha önceden Scratch programını kullanmayı öğrenmişse mBlock programını çok rahat kullanır. Çünkü fazla farkı yok; kedi yerine panda var, logosu farklı, ana teması turuncu değil mavi. Ama kod yapısı, kullanımı neredeyse aynı. Sürükle bırak mantığı ile ilerliyor, programın yapısı. Öğrenci birleştirerek kodları oluşturuyor. Mbot’un yapısını biraz konuşursak, birden fazla çeşidi var. Ben klasik olandan bahsedeceğim. Minik bir robot düşünün; ışıkları, tekerlekleri, metal bir iskeleti, güç için pil haznesi ve pil kullanmak istemezseniz kablo ile çalışabilen motoru, göz gibi görünen uzaklık ölçüm aracı bulunuyor. Açma kapama tuşu ve resetleme tuşu da ayrıca var. Kutudan ek olarak bir kumanda ve siyah kalın çizgili bir kağıt çıkıyor. Kumanda sayesinde hareket ettirebiliyorsunuz. Siyah çizgili kağıt ise sizin robotunuzu kodladığınız birkaç programın rahat çalışmasını sağlıyor. Mesela çizgi izleyen robot yapabilirsiniz, siyah renk onun için ayırt edicidir ve rahat ilerler. Tabi robotumuz sadece çizgi izlemiyor. Dans edebilir, yarış yapabilir, ışıklarını rengarenk yakabilirsiniz. Ancak her yaptıracağınız faaliyetten önce robotunuzu resetlemeniz(sıfırlamanız) daha iyi olur. Çünkü açtığınız anda içerisine yüklenmiş en son programa uygun çalışır. Açma/kapama tuşunun yanında resetleme tuşu bulunuyor. Robotun bir güzelliği de üzerine farklı parçalar monte edilip kullanılabilmesi. Benim sevdiğim bir özeliği de telefondan kumanda edilebilmesidir. Uygulamasını indirip robotunuzu okuttuğunuzda eşleşip kullanılıyor. Böylece hep kumanda bulma derdiniz olmuyor.
Ben her dersin somutlaşınca daha iyi anlaşılacağına inanıyorum. Bu yüzden sizlere mutlaka denemenizi tavsiye ederim. Kullanın, oynayın. Bende bildiğim tüm robotları, kodlama araçlarını sizlerle paylaşmaya deva edeceğim, takipte kalın.
