Arduino , açık kaynak kodlu, yazılım ve donanıma sahip bir mikro denetleyici platformu, yani küçük kapasiteli bir bilgisayardır. İçerisine belli program dillerini kullanarak yapması gerekenleri aktarabilmemiz için yazılım, kartı ve kartın üzerine bağlanan parçaları sebebi ile donanım özelliği vardır.
Teknoloji çağında yaşıyoruz ve çocuklar artık kendi devrelerini oluşturup kendi mini robotlarını yapmak istiyorlar. Arduino’da buna imkan tanıyor. Hatırlar mısınız, Sihirli Annem dizisinin bir bölümünde Çilek’e anaokulu öğretmeni bir ödev vermişti. Bir buluş yapmasını istemişti. O da çiçekleri sulamayı unutma problemini çözmek için çiçek saksısına bir ses kayıt cihazıyla onlara belli zamanlarda hatırlatma yapmasını sağlamıştı. O zaman çok küçüktüm. Arduıno’dan bi haber çok iyi bir düşünce olduğunu düşünmüştüm. Şimdi Arduino sizin yerinize istediğiniz aralıklarla çiçeklerinizi sulayabilir, balkonda güneş batınca kendiliğinden açılan ve güneş doğana kadar açık duran lambalar yapabilirsiniz. Kendi mini robotlarınız olabilir.
Arduino’nun çeşitleri var. Giyilebilir teknoloji de bunun içerisine giriyor. Ancak biz ortaokul çağındaki çocuklar için genelde Arduino’nun Uno kartını kullanıyoruz. Temel öğrenim için en uygun olan karttır.
Peki bu kartın kullanımı, Arduino’nun yazılım kısmı nasıl ilerler? Çocuklar içinde algoritmayı yeni öğrenecek kişiler için de MBlock uygulaması idealdir. Scratch yazımı okuduysanız, MBlock ile çok benzerdirler. Scratch bilgisayar oyunu yapmamızı sağlarken, Mblock bilgisayar oyununun yanı sıra Arduino kodlamaya da yardımcı olur. Robotik kodlama dediğimiz derslerde biz öğrencilere MBlock kullanımını, Arduino devreleri bağlamayı öğretiyoruz. Ancak yazılım konusunda iyi olan kişiler Arduino İDE isimli programlama dilini kullanarak Arduino’yu kodlamayı tercih ediyorlar. Aralarında çok fazla fark yok. Sadece MBlock kullanacak olsanız da Arduino İDE’yi kurmanız gerekiyor. Çünkü devreye bağlantı o program üzerinden kuruluyor.
MBlock’dan biraz bahsedecek olursak Scratch gibi kod yazmaktan ziyade sürükle bırak mantığında olan bir programdır. İlk başta Makeblock firmasının ürettiği robot kitlerini programlamak için tasarlanmış olsa da sonradan farkına varıldı ki Mblock sayesinde Arduino projelerini yapmakta epeyce kolaylaştı. Ancak bu programda Scratch’dan farklı olarak sadece offline programı vardır. Yani kullanmak için indirmeniz lazım.
Birazda Arduino’nun parçalarından bahsedelim. Fotoğrafta parçaları görüyorsunuz. Ardiuno kartımız, BreadBoard, ara kablolar(erkek-erkek ve dişi-erkek), ledler, bilgisayara bağlantı yapan ara kablo, dirençler, buton, RGB led, … Elemanlarımızı say say bitiremeyiz. Ancak temelde olmazsa olmaz elemanlarımızın görevlerine değinmek isterim.
Arduino kart : Bizim yazılım yükleyeceğimiz, açık bilgisayarımızın beyni olan parçamızdır. Üzerinde analog ve dijital pinler, resetlememize yarayan tuş, ara kablo için girişler bulunmaktadır. BreadBoard’u buna bağlamamız gerekir.
BreadBoard : Tüm devre elemanlarını üzerine barındıran parçamız. Ledler, dirençler, buton … aklınıza gelebilecek her devre elemanı üzerine bağlarız.
Ara kablolar : Arduino kartımız ve breadboard arasında bağlantı kuran parçalarımızdır. Küçükken fen dersinde lamba ve anahtarı birbirine bağladığımız kablolarla aynı görevi görür. Giriş kısımlarına göre erkek-erkek ve dişi-erkek olarak iki modeli bulunur.
Dirençler : Farklı ohm derecelerine sahip olan devremizde dengeyi sağlayan parçalarımızdır. Üzerindeki renkli çizgilere göre sınıflandırırız. Her renk farklı bir sayıyı ifade eder. Genelde 330 ohm olanı kullanırız.
Bu elemanlar dışında kullanmak istediğiniz parçalar değişkenlik gösterebilir. Trafik lambası yapacaksanız renkli ledler, mini vantilatör yapacaksanız Micro motor, kapatıp açılan bir devre yapacaksanız buton, bir toprağın su seviyesini algılatacaksanız nem sensörü, mesafeye göre çalışan bir devre yapacaksanız uzaklık sensörünü kullanabilirsiniz. Bu örnekleri daha çok çoğaltabiliriz.
Genel olarak Arduino elemanları ve kullanılan programlardan bahsettim. Öğrenmek isterseniz internette birçok video serisini bulabilirsiniz. Arduino başlangıç seti alıp hemen başlayabilirsiniz. Ancak benim naçizane tavsiyem robotik kodlama eğitimine gitmeniz. Ben 2 defa gittim. Devrede veya programınızda bir hata olduğunda eğitmenlerin hemen müdahale etme şansı olur. Böylece eğitiminiz aksamaz. Videolarla sonradan pekiştirebilirsiniz. Zaten kabloları bağlama mantığını, pinlerin kullanımını öğrendikten sonra kullanacağınız programı da hallettiyseniz çoğu devreyi siz tek başınıza bağlayabileceksiniz. Ben tüm elemanları eğitimlerde görmedim. Ama kendim internette olan örneklerden, videolardan uygulayarak öğrendim. Ayrıca şunu belirtmeliyim bilgisayar öğretmeni olmasaydım da Arduino’yu mutlaka öğrenirdim. Bana uğraşması çok zevkli geliyor. Evde bilgisayar başında mini robotlarınızı yapabiliyorsunuz. Dış görünümü de olsun isterseniz hazır robotlar var ya da 3 boyutlu bir yazıcıdan istediğiniz çizimi yapıp çıktı alabilirsiniz. 3 boyutu çizim, programları ve çıktı konusunu merak ederseniz ‘3 Boyutlu Tasarım’ yazımı okuyabilirsiniz. Kendi tasarımınızı yapabilirsiniz ya da internette 3 boyutlu tasarım çıktısı alabileceğiniz hazır çizimli siteler var. Biraz incelemeniz yeterli. Bu konuda sormak istediğiniz herhangi bir şey olduğunda sosyal medya hesaplarımdan ulaşabilirsiniz.
